Een schadegeval kan snel onoverzichtelijk worden. De verzekeraar schakelt een deskundige in, maar u twijfelt aan diens beoordeling van de oorzaak, omvang of herstelkosten. U laat daarom zelf onderzoek doen. Dan rijst de vraag: kunt u de expertisekosten verhalen op uw verzekeraar? Vaak is dat mogelijk, maar niet automatisch. De inhoud van de polis, de reden voor het onderzoek en de hoogte van de kosten zijn daarbij bepalend.
Wanneer zijn expertisekosten voor de verzekeraar?
Bij schadeverzekering geldt als uitgangspunt dat de verzekeraar redelijke kosten vergoedt die nodig zijn om de schade vast te stellen. Dit volgt uit artikel 7:959 van het Burgerlijk Wetboek. Het gaat bijvoorbeeld om de kosten van een bouwkundig expert na brandschade aan een bedrijfspand, een technisch onderzoek naar de oorzaak van schade of een accountant die de bedrijfsschade berekent.
In de praktijk wordt dit vaak contra-expertise genoemd: de verzekerde schakelt een eigen deskundige in naast de expert van de verzekeraar. Dat kan nodig zijn wanneer de schadevaststelling grote financiële gevolgen heeft of wanneer u gemotiveerd twijfelt aan het standpunt van de door de verzekeraar ingeschakelde expert.
De wettelijke regel betekent niet dat iedere factuur van een deskundige zonder meer wordt vergoed. De kosten moeten redelijk zijn. Zowel de beslissing om een expert in te schakelen als de omvang van diens werkzaamheden wordt beoordeeld. Dat is ook logisch: een beperkt geschil over een relatief gering schadebedrag rechtvaardigt meestal geen zeer uitgebreid en kostbaar onderzoek.
Expertisekosten verhalen op verzekeraar: de dubbele redelijkheid
Bij een verzoek om vergoeding kijkt de verzekeraar doorgaans naar twee vragen. Was het redelijk dat u een eigen expert inschakelde? En zijn de gemaakte kosten zelf redelijk? Deze dubbele redelijkheid is vaak het kernpunt van een discussie.
Het inschakelen van een eigen deskundige ligt eerder voor de hand als de schade technisch complex is, de bevindingen van de verzekeraar onvoldoende zijn onderbouwd of de schadebegroting sterk uiteenloopt. Ook wanneer de verzekeraar dekking afwijst op basis van een technische oorzaak, kan onafhankelijk onderzoek noodzakelijk zijn om uw positie goed te kunnen beoordelen.
De kosten moeten vervolgens passen bij de opdracht en de omvang van het dossier. Een duidelijke opdrachtbevestiging, een gespecificeerde urenstaat en een begrijpelijk rapport helpen daarbij. Een expert die alleen algemene conclusies trekt zonder onderzoek inzichtelijk te maken, biedt minder houvast dan een deskundige die zijn bevindingen zorgvuldig onderbouwt.
Een verzekeraar kan niet volstaan met de enkele mededeling dat hij al een eigen expert heeft benoemd. De vraag is of u, gelet op de omstandigheden, redelijkerwijs behoefte had aan een eigen beoordeling. Wel kan het verstandig zijn om de verzekeraar vooraf te informeren over uw voornemen. Daarmee voorkomt u discussie achteraf en krijgt de verzekeraar gelegenheid om mee te denken over de afbakening van de opdracht.
De polisvoorwaarden blijven van belang
Veel verzekeringen bevatten een regeling over expertise en contra-expertise. Daarin staat bijvoorbeeld dat kosten van een door de verzekerde benoemde expert worden vergoed tot een bepaald tarief, volgens een branchegebruikelijke maatstaf of na voorafgaande toestemming. Zulke bepalingen verdienen een nauwkeurige lezing.
Een polisvoorwaarde kan relevant zijn voor de wijze waarop kosten worden gedeclareerd, maar neemt de wettelijke bescherming niet zonder meer weg. De ruimte die een verzekeraar heeft om van wettelijke regels af te wijken, verschilt bovendien per situatie en per soort verzekering. Bij consumentenverzekeringen gelden op onderdelen strengere grenzen dan bij zakelijke verzekeringen.
Ook een maximum in de polis is niet altijd het einde van de discussie. De formulering van de bepaling, de informatie die de verzekeraar vooraf gaf en de concrete omstandigheden kunnen verschil maken. Heeft de verzekeraar bijvoorbeeld zelf een uitgebreid onderzoek laten uitvoeren, terwijl hij uw redelijk onderbouwde verzoek om een deskundige afwijst? Dan kan dat zwaar meewegen bij de beoordeling.
Maak onderscheid tussen schadevaststelling en juridische bijstand
Niet alle kosten die u maakt tijdens een verzekeringsgeschil zijn expertisekosten. De kosten van een deskundige die de oorzaak of omvang van schade onderzoekt, kunnen onder de schadevaststelling vallen. De kosten van juridische advisering, correspondentie met de verzekeraar en procesvoering hebben een ander karakter.
Dat onderscheid is praktisch belangrijk. Een juridisch geschil kan tegelijk vragen oproepen over dekking, uitleg van polisvoorwaarden en de hoogte van de schade. Een expert kan helpen bij de feiten, maar beoordeelt niet zonder meer of de verzekeraar juridisch verplicht is dekking te verlenen. Andersom kan een advocaat beoordelen welke informatie en welk deskundigenonderzoek nodig zijn om een afwijzing of te lage schadevaststelling te bestrijden.
Soms lopen deze werkzaamheden in elkaar over. Een technische rapportage kan bijvoorbeeld doorslaggevend zijn voor de uitleg van een uitsluiting in de polis. Juist dan is een goede afstemming nuttig: laat de deskundige onderzoeken wat feitelijk nodig is en zorg dat de juridische vraag helder is geformuleerd.
Zo bouwt u een verzoek om vergoeding goed op
Wie expertisekosten wil verhalen, doet er verstandig aan niet alleen de factuur door te sturen. Leg ook vast waarom het onderzoek nodig was. Bewaar de correspondentie met de verzekeraar, het rapport van diens expert, foto’s, offertes, facturen en andere stukken die de schade onderbouwen.
Vraag de eigen deskundige om vooraf duidelijk te omschrijven welke vragen hij onderzoekt. Denk aan de oorzaak van de schade, de redelijke herstelmethode, de waardebepaling of de financiële gevolgen voor uw onderneming. Hoe gerichter de opdracht, hoe beter verdedigbaar dat de kosten noodzakelijk waren.
Zet in uw verzoek aan de verzekeraar kort uiteen dat de kosten zijn gemaakt om de schade vast te stellen, waarom een eigen onderzoek redelijk was en welk bedrag u vordert. Voeg de opdrachtbevestiging, het rapport en de gespecificeerde factuur toe. Vraag om een inhoudelijke reactie, niet alleen om een algemene verwijzing naar de polis.
Bij aanzienlijke kosten is het vaak verstandig vooraf schriftelijk te melden welke deskundige u wilt inschakelen en wat de verwachte kosten zijn. Toestemming van de verzekeraar is niet in iedere situatie vereist, maar vooraf overleg kan bewijsproblemen en onnodige vertraging voorkomen. Krijgt u geen reactie terwijl snel onderzoek nodig is, leg dan vast waarom uitstel geen reële optie was.
Wat als de verzekeraar niet of slechts deels betaalt?
Een gedeeltelijke afwijzing komt regelmatig voor. De verzekeraar kan bijvoorbeeld erkennen dat een contra-expert nodig was, maar het uurtarief of het aantal uren te hoog vinden. Vraag dan concreet waarop dat oordeel is gebaseerd. Een algemene opmerking dat de factuur bovenmatig is, is weinig behulpzaam zonder vergelijking met de werkzaamheden die daadwerkelijk zijn verricht.
Soms ligt het geschil dieper. De verzekeraar stelt dan dat er geen dekking is en weigert daarom ook de kosten van uw deskundige. Dat standpunt hoeft niet altijd juist te zijn. Kosten om schade vast te stellen kunnen onder omstandigheden voor vergoeding in aanmerking komen, ook als uiteindelijk discussie bestaat over de uitkering. De feiten, de polis en het moment waarop de kosten zijn gemaakt, zijn daarbij doorslaggevend.
Wacht niet te lang met het beoordelen van een afwijzing. De discussie over de expertise kan onderdeel worden van een groter conflict over de schadevergoeding. Een vroegtijdige analyse van het dossier maakt duidelijk of aanvullende informatie, een second opinion of een juridische reactie nodig is.
Persoonlijke beoordeling van uw dossier
Bij een conflict over expertisekosten is een standaardantwoord zelden voldoende. Een particulier met schade aan een woning, een ondernemer met stilstandsschade en een vereniging met schade aan een gebouw hebben ieder andere belangen, polisvoorwaarden en bewijsproblemen. Ook de vraag of de deskundige vooraf is aangekondigd, kan relevant zijn zonder meteen beslissend te zijn.
BBS Advocaten beoordeelt verzekeringsgeschillen vanuit de positie van de verzekerde. Daarbij kijken wij niet alleen naar de factuur van de expert, maar naar het volledige dossier: de polis, de communicatie, de schadevaststelling en het praktische belang van een oplossing. Een eigen deskundige inschakelen kan een noodzakelijke stap zijn. Zorg er dan voor dat die stap inhoudelijk goed is onderbouwd, zodat de kosten niet een extra punt van onzekerheid worden.
